Intuïtie of beginnersgeluk?

Ik zal niet ontkennen dat de meeste doelen pas bereikt worden door studie en hard werken. De factor geluk speelt daarbij een ondergeschikte rol. Anderzijds zien we dat tomeloze inzet geen garantie is voor je succes. Het mooiste voorbeeld is de liefde. Je kunt nog zo je best doen om de man of vrouw van je dromen te behagen, als de liefde niet wederzijds is zijn al je inspanningen te vergeefs. Succes komt op je pad en kun je niet forceren. Maar hoe ontstaat dat succes? Dat vroegen de grondleggers van de NLP zich ook af. Zij ontwikkelden diverse modellen die wetenschappelijk omstreden zijn. Daar gaat deze column echter niet over. Ik som slechts wat voorbeelden van geluk en mazzel uit mijn eigen leven op en vraag me daarbij af of ik dat geluk zelf in de hand heb gehad.

Een kennis van me was een geoefende sportschutter. Op een dag nam hij mij mee naar de schietbaan van een kleiduivenvereniging. Kleiduiven zijn geen echte duiven maar schaaltjes van klei die met hoge snelheid het luchtruim worden ingeschoten. De kunst is zoveel mogelijk schaaltjes te raken. Ik werd ooit afgekeurd voor de dienstplicht, dus had ik geen enkele ervaring met wapens. Het was de eerste keer dat ik een geweer in mijn handen had. Moeiteloos schoot ik achter elkaar drie kleiduiven uit de lucht. Dat scheen een prestatie voor een beginner te zijn. Ik kreeg een applausje van de toeschouwers waarop ik besloot echt mijn best te doen maar toen raakte ik geen enkele kleiduif meer.

Jaren later loop ik over een kermis en zie een jochie verlekkerd naar een grote teddybeer kijken die als prijs in een schiettent hangt. Ik blijf staan en zeg tegen dat joch: “zal ik jou eens aan die beer helpen?” Het jongetje knikt verlegen. Ik geef een knipoog aan de exploitant. Leg een paar euro neer en pak een geweer. Even professioneel de afwijking bepalen en daarna allemaal raak. Zelden zoveel plezier van een paar euro gehad. Ik kon een jochie dolgelukkig maken en een kermisexploitant een teddybeer armer. De eerlijkheid gebied me te zeggen dat ik inmiddels wél een ruime ervaring als schutter heb. Maar dat heeft de nodige oefening en leergeld gekost.

De eerste keer dat ik moest afrijden was ik een half uur te laat. Dat kwam door een vertraging bij het openbaar vervoer. De examinator had nu te weinig tijd voor de rijproef. We besloten dat ik dan alleen de theorie zou doen. Ik vulde binnen 3 minuten alle vragen in. (het was een andere tijd en nog een eenvoudig multiple choice examen met pakweg iets van 25 vragen) Tot zijn verwondering bleek dat ik maar één fout had. Ik mocht alsnog rijden. Dat ging goed tot mijn motor afsloeg en ik hem niet meer aan de praat kreeg. Daarop zakte ik.

De tweede keer dat ik moest afrijden had ik geen enkel vertrouwen in de goede afloop. Dat had te maken met het feit dat ik door een ruzie met mijn rijschoolhouder geen les meer genomen had sinds het eerste rijexamen. Tegen de examinator zei ik dat hij het examen maar als een dure rijles moest beschouwen. Ik vertelde hem ook waarom. Heel relaxed reden we door Amsterdam. Ondertussen zat ik gezellig met de examinator te kletsen. Eenmaal weer bij het CBR aangekomen gaf hij mij een hand: “Gefeliciteerd, je bent geslaagd!” Mijn mond viel open van verbazing. Foutloos had ik de rijproef afgelegd zonder dat te beseffen.

Mijn vriendin vond dat we toe waren aan een nieuwe cd-speler. Die waren toen nog redelijk duur. Ik grapte dat we dan eerst de Staatsloterij moesten winnen. Nu speelde ik al jaren met de Staatsloterij mee maar meer dan de inzet won ik nooit. “Probeer eens de Lotto”, zei mijn vriendin. Bij de sigarenman vulde ik zo’n formuliertje in. Met spanning zaten we die avond voor buis. Het ongelooflijke gebeurde: ik had vijf getallen goed en de tweede prijs. Daarmee won ik een bedrag van 1100 gulden dat ik bij de bank moest ophalen.

Hoe ik bij toeval in de journalistiek ben gerold is zeker wonderbaarlijk. De opdracht voor mijn eerste verhaal berustte op een misverstand. Het kostte de opdrachtgever de nodige moeite om mij over te halen. Ik ben hem er na 35 jaar nog dankbaar voor. Via de journalistiek kwam ik de reclame terecht en uiteindelijk werd ik bouwer van websites. Opvallend is nu dat de zaken waar ik geen enkele opleiding voor genoten heb mij het meeste succes hebben gebracht. Waar een wil is ligt een weg zou mijn grootvader zeggen. Daar heeft hij absoluut gelijk in maar toch zie ik dat je kansen pakken meer voordeel oplevert.

In de wereld van de geluksverkopers schieten de trainingen werken met je intuïtie als paddenstoelen omhoog. De zoveelste goudmijn en oplichterij van de branche? Ik denk dat paranormale waarnemingen te vaak worden toegeschreven aan hulp van de geestelijke wereld terwijl we zelf beschikken over dat te pas en te onpas geroemde zesde zintuig. Ap Dijksterhuis wijst daar in zijn boek regelmatig op. Hij gelooft niet dat er meer is tussen hemel en aarde. We hadden niet anders van hem verwacht. Toch kan hij de werking van onze automatische piloot nog niet verklaren.

Ik heb nooit een workshop werken met je intuïtie gevolgd en kan dus niet oordelen over het aanbod. Bij mijn voorbeelden hierboven beschreven is er wisselend sprake van intuïtie (fruitkast en Lotto), de automatische piloot (schiettent en rijbewijs) en beginnersgeluk (de kleiduiven). Maar deze voorbeelden van mazzel en geluk hebben allen wel iets met elkaar gemeen: ik deed er weinig moeite voor, het overkwam mij.

Regelmatig lezen we dat mensen een val vanuit een raam, welke praktisch gezien hun dood zou betekenen, toch overleven. Soms met noemenswaardig letsel. Een brandweerman verklaarde mij hoe dat kan. Zodra we gevaar aan zien komen zetten we ons schrap. Ons lichaam verandert in een harde plank. Door de klap breken we. Als we het gevaar niet aan zien komen zijn onze spieren ontspannen en veren we als het ware mee. Iemand die stomdronken is, en dus niet snel reageert om veranderde omstandigheden, kan veel meer hebben dan een nuchter persoon. Ik kan daarover meepraten want ik ben ooit in benevelde toestand pardoes in het diepe van een leeg zwembad gevallen: geen schrammetje.

Ons lot uit handen geven aan de voorzienigheid zit niet in onze opvoeding. Wij willen zekerheid en bouwen veiligheidsvoorzieningen in. Zorgvuldig stippelen we onze toekomst uit. Maar dan gebeurt er iets onverwachts: ziekte, werkloosheid, dood van een geliefde of andere narigheid. We worden gedwongen om de bakens te verzetten maar weten niet hoe. Een paragnost kan daarbij behulpzaam zijn. Een betrouwbare ziener zal je wijzen op het loslaten van je dromen en het volgen van je intuïtie. Aangenomen dat je beschikt over een gunstig Karma durf ik te wedden dat het dan goed met je komt.