Het raadsel van het Echobos

De Echomuur is één van de bijzondere attracties van Muiderberg. Hij staat in het Echobos. De eerste muur is gebouwd in 1660. De huidige muur dateert van omstreeks 1800 en fungeert als klankbord voor de zogenaamde gelijksprekende echo. De half ronde muur, gebouwd met stenen afkomstig van het Muiderslot, is een Rijksmonument. De muur werd deels verwoest door een omgevallen boom maar in 1988 met geld van de inwoners van Muiderberg gerestaureerd. In 2011 bleek de muur opnieuw aan restauratie toe te zijn. De gemeente pakte die klus in de zomer van 2011 grondig aan. De muur is hersteld en de bomen die een bedreiging vormen zijn gekapt. Ook het poortje staat er weer in volle glorie bij.

Muiderberg was in de 19e en het begin van de 20e eeuw een welvarende toeristenplaats. Het dorp lag toen nog aan de Zuiderzee. Tot de sluiting van de Afsluitdijk in 1932 was Muiderberg als badplaats vooral bij de Amsterdammers in trek. Speciaal voor het strandtoerisme had de Gooise Stoomtram een aftakking naar Muiderberg gemaakt. Bij een dagje zonnen op het strand hoorde ook een bezoekje aan het Echobos. Duizenden Amsterdammers hebben in vorige eeuwen hun kinderen op deze wonderlijke attractie getrakteerd.

Timo de Tovenaar
De echo werd ontdekt in 1613 toen tuinlieden de heggen snoeiden. Dat moet een angstige ervaring zijn geweest. De verklaring werd toen gezocht in de stem van een bovennatuurlijk wezen, bijvoorbeeld een dwerg of een geest. P.C. Hooft vertelt in ‘Geeraerdt van Velsen’ (verzen 833-994) de sage van Timo de Tovenaar. In Muiderberg woonde een wijze tovenaar in een oude eik, aan wie de mensen vaak raad vroegen. Hoe ouder hij werd, hoe minder aanspreekbaar: hij herhaalde alleen nog maar de woorden van de mensen. Zo is de echo in het park ontstaan.

Theehuis en doolhof
Oorspronkelijk maakte de Echomuur deel uit van het landgoed Rustrijk en bevond zich midden in een groentetuin (Hofrust). Het landgoed is in 1840 afgebroken. Begin vorige eeuw kocht de gemeente Muiderberg het Echobos. Er werden nieuwe paden, beplanting en een doolhof aangelegd. De Echomuur en het poortje werden gerestaureerd. Naast de Echomuur kwam een theehuis. Het theehuis en het doolhof bestaan niet meer maar dankzij diverse restauraties heeft de Echomuur haar aantrekkingskracht niet verloren en kunnen we tot op de dag van vandaag de echo zelf ervaren.

Wetenschappelijke verklaring ontbreekt
In tovenaars, trollen, kabouters en geesten geloven we niet meer. Er moet een andere verklaring voor de echo zijn. Hoogstwaarschijnlijk ontstaat de echo door de ondergrondse stromingen op een diepte van 25 en 80 meter. De andere, meer voor de hand liggende theorie is, dat er zich een onder de grond een loodrechte, holle ruimte bevindt ontstaan door een aardbeving. Maar kan de echo toch ook met de bouw van de muur hebben te maken? Nee, want dan zouden we ook op andere plekken in ons land de echo kunnen nabootsen en dat blijkt onmogelijk. Deze gelijksprekende echo is de enige in de hele wereld.

PC Hooft schreef dit gedicht over Timo de Tovenaar:

Ghy die mijn eyghen stem te rugghe kaetst, in ’t oor,
En antwoordt met mijn mondt, waer zydy met u wonder?
Onder.
Indien ghy u vermeet te wesen een vermonder
Van ’t gheen dat sal gheschiên, soo gundt dat ick coom in.
Coom in.
Op saecke van ghewicht ick hooren soud’ uw sin.
Wat raet om ’t hol zijn deur te vinden in dese’ hoecken?
Soecken.