De wonderen van Sint Nicolaes

Over de wonderen die weldoener Sint Nicolaes de bisschop van Myra heeft verricht is veel geschreven. Van alle heiligen die er bestaan is Nicolaes van Myra wellicht de bekendste. Als we de verhalen over hem klakkeloos geloven dan heeft deze bisschop meer wonderen verricht dan Jezus van Nazareth. Theoretisch zou dat kunnen want Nicolaes werd 70 jaar oud en dat was in zijn tijd een uitzonderlijk hoge leeftijd. Christus werd slechts 30 jaar oud.

Het meest bekend is de legende van de bruidsschat die hij aan drie arme meisjes af om zo te voorkomen dat ze in de prostitutie zouden belanden want een meisje zonder geld kreeg in die tijd nooit een man. De ouders van de Sint waren zeer rijk. Toen ze stierven kreeg Nicolaes een enorme erfenis. Dat geld gaf hij weg aan de armen. Het verhaal van de bruidsschat is daarom aannemelijk maar kunnen we geen wonder noemen.

De drie vermoorde jongens in het pekelvat die de Sint weer tot leven wist te brengen is één van zijn wonderen die tot de verbeelding spreekt en we ook dikwijls op plaatjes zien. De vraag of deze legende op waarheid berust is niet zo moeilijk te beantwoorden. Hoe het verhaal ontstaan is wel. Aannemelijk zou zijn dat de jongens nog net voor hun dood gered zijn uit het pekelvat door de Sint.

Nicolaes als redder van schepen. Doordat er onverwacht een hevige storm op stak, raakte een schip met pelgrims in groot gevaar. De mast stond op breken, de zeilen klapten dubbel. Elk ogenblik dreigden de schepelingen over boord te slaan. In deze grote nood riepen zij Nicolaes te hulp. “Nicolaes, als het waar is wat we over u gehoord hebben, redt ons dan.”

Daarop verscheen een man die met bekwame hand de mast stutte en de zeilen weer op orde bracht. En als op bevel ging de storm dadelijk liggen. Hierna verdween de onbekende man even plotseling als hij was gekomen.

Zo snel als een storm kan opkomen kan hij ook weer gaan liggen. Na het aanroepen van de heilige Nicolaes werd het windstil maar dat was zuiver toeval. De rest is erbij bedacht om het verhaal extra bijzonder te maken.

Ik ben dus niet overtuigd van de wonderen die de bisschop van Myra daadwerkelijk heeft verricht. Ze worden niet voor niets “legendes” genoemd.

Wat ik wel geloof is zijn reputatie als weldoener en huwelijksbemiddelaar. We weten dat hij over heel veel geld kon beschikken en met dat geld veel goeds deed. Maar daar wilde hij niet voor beloond worden. Zijn schenkingen deed hij strikt in de anonimiteit. En dat is nog steeds zo.

De Sint als huwelijksbemiddelaar is minder bekend. Maar dat was vooral in de middeleeuwen zijn taak. Vreemd is dat niet want met de bruidsschat die hij gaf aan de drie arme meisjes was zijn reputatie als huwelijksbemiddelaar onmiddellijk gevestigd. Als je een taai- of speculaaspop kreeg dan was dat het teken dat je weldra een geschikte partner zou vinden.

De wonderen die uit naam van Sint Nicolaas zijn gedaan kunnen we gevoeglijk naar het rijk der fabelen verbannen.